Initiatief van de maand

  • iedereen (publiek zichtbaar)
Initiatief van de maand

Initiatief van de maand oktober: Programma Nieuwe Energie van de Provincie Overijssel

Programmamanager ECE Margreet van Gastel geeft aan: "Voor ondernemers is het lastig om het woud van regelgeving te doorzien en haken af. Kansen blijven hierdoor onbenut. Door de samenwerking, gestimuleerd vanuit het ministerie I&M, kunnen omgevingsdiensten beter in overleg gaan. Een mooi voorbeeld van samenwerking tussen Rijksoverheid, Omgevingsdiensten en ondernemers."

 

Via de Wet Milieubeheer zijn bedrijven en instellingen verplicht energiebesparing toe te passen indien de maatregelen binnen 5 jaar kunnen worden terugverdiend. Het potentieel aan energiebesparing is hoog, toezicht en handhaving op energie vindt echter sporadisch plaats. In 2014 hebben de beide RUD's in Overijssel al hun aandacht gericht op Energietoezicht. RUD IJsselland heeft toen een kennispunt Energie ingericht, in Twente hebben een aantal gemeenten een start gemaakt met energietoezicht.

 

Dit jaar heeft het ministerie van Infrastructuur en Milieu voor de duur van 2 jaar middelen beschikbaar gesteld voor de Omgevingsdiensten om de energiehandhaving op te pakken. Met deze middelen kan ongeveer één handhaver per RUD worden aangesteld (voor de duur van de financiering). De Overijsselse RUD's is gevraagd om een aanvullend projectplan te maken. Hierin wordt gefocust op twee ambities: de ontwikkeling tot een volwaardige uitvoeringsorganisatie op het gebied van energietoezicht, zodat energiebesparingsmaatregelen integraal onderdeel worden van de werkzaamheden en de ondersteuning van de uitrol van het EnergiePrestatieKeurmerk (EPK).

 

Dicky van Keulen: "De Overijsselse RUD's ondersteunen hiermee de uitvoering van energiebesparende maatregelen die met de EPK worden gestimuleerd - de wortel -, maar zij zijn daarnaast ook in staat om waar nodig handhavend op te treden - de stok -".

 

Initiatief van de maand september: Projectplan Uitvoering prestatieafspraken Nationaal Energieakkoord in Limburg

Energie expertise

Om energiebesparing goed te borgen wordt in Limburg bij de twee uitvoeringsdiensten de RUD Zuid-Limburg en RUD Limburg-Noord gewerkt aan het realiseren van expertise omtrent energiebesparing . Het doel is om energiebesparing bij toezicht en handhaving van de Wet milieubeheer (artikel 2.15) meer prioriteit te geven en structureel te borgen. Met de inzet van circa 2,5 voltijd energiespecialisten en het bezoeken van de 10% grootste bedrijven kan 2,64 Peta joule (PJ) energiebesparing bereikt worden. Dit staat gelijk aan het energieverbruik van 47.500 huishoudens of de opbrengst van 26 windmolens. Voor het structureel borgen van energie expertise in heel Limburg is ongeveer 4 ton per jaar nodig.

Michael Lezer, energiespecialist (OZHZ & student aan de HAS): "Het mooie van dit project is dat de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid haar kennis deelt met Limburg en ik een mooie afstudeeropdracht kan uitvoeren. De uitdaging voor mij is om draagvlak te creëren bij de 33 gemeenten en voor heel Limburg een zelfde aanpak voor energiebesparing uit te rollen."

Margreet van Gastel, programmamanager ECE: “Ook bij energiebesparing bedrijven wordt steeds duidelijk dat onderwijs,onderzoek en ondernemers hand in hand gaan. En zorginstellingen vormen een belangrijk potentieel waar winst te behalen valt. Daarom wordt de pluim van deze maand uitgereikt aan een jonge onderzoeker die vanuit deze keten werkte."

Naar aanleiding van Projectplan Uitvoering prestatieafspraken Nationaal Energieakkoord in Limburg zijn inmiddels wat mooie stappen gezet. Sinds eind 2015 zijn in het kader van energiebesparing 140 zorginstellingen in Limburg bezocht. Het project is een enorm succes. Het energiebesparingspotentieel bij de zorginstellingen is ongeveer 0,35 PJ. Waarbij ook instellingen zelf hun woningen in de wijk doen en we hebben een leergroep opgericht, waar op 1 na alle zorginstellingen aan deel nemen. Samen met Infomil hebben we ruim 80 “toezichthouders” in Limburg een basistraining gegeven. Daarnaast gaan we samen met Driven by valeus, de EPK in Limburg met succes uitrollen.

Energieambassadeurs

Uit de gesprekken blijkt dat slechts enkele gemeenten in Limburg beschikken over medewerkers die enige kennis en ervaring hebben op het gebied van energie. Deze kennis is vaak gericht op duurzame energievoorziening of energiebesparing bij woningen. Om in Limburg de komende jaren de doelstellingen op het gebied van energiebesparing te realiseren, moeten gemeenten kunnen beschikken over energiespecialisten die ook bedrijven kunnen motiveren en overtuigen. Gelet op de schaarste aan energiespecialisten en de kosten van de inzet, ligt het voor de hand dergelijke specialisten op regionaal of provinciaal niveau als energieambassadeurs in te zetten.

Michael Lezer: "Een energieambassadeur is net zo onmisbaar als de geluids- of bodemspecialist. Mijn oproep aan alle provincies en regio’s: zorg voor een energieambassadeur, hij kan de bruggen bouwen en helpen grote stappen te zetten in de besparing van energie."

Meer branches

In september wordt een projectplan gemaakt voor het voortgezet onderwijs. Deze keuze heeft te maken met de extra toezichthouders die door het ministerie worden aangeboden. De opzet is om komende tijd te starten met het voortgezet onderwijs. Verder staan de 100 grootste kantoren in Limburg in de planning, waaronder alle gemeentehuizen.

Michael Lezer: "Het gaat erom met kennis en ervaring de ondernemer te helpen en te overtuigen. De kern van de aanpak is dat je op gevoel, met passie en flair veel meer kunt bereiken."

 

Initiatief van de maand augustus: "250 bedrijventerreinen energiepositief’ 

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het Expertisecentrum Energiebesparing kiezen elke maand een initiatief van de maand om in het zonnetje te zetten. De samenwerking binnen het gekozen initiatief staat hierbij centraal.

Het initiatief van deze maand is '250 bedrijventerreinen energiepositief’ . Margreet van Gastel, Programmamanager ECE legt uit waarom. "Energiebesparing en bedrijventerreinen als energiebron gebruiken gaan hand in hand. Het initiatief van TNO laat duidelijk zien hoe je zo'n beweging in gang kunt zetten en dat verdient de pluim!"

Een aantal partijen waaronder TNO, Oost NV, WM3Energie, SKBN en diverse landelijke parkmanagement organisaties, bedrijventerreinen en energie dienstverleners hebben zich afgelopen jaar gebundeld en het initiatief ‘250 bedrijventerreinen energiepositief’ opgezet. Belangrijke aanleiding hiervoor is de ervaring uit de praktijk en de behoefte vanuit verschillende lokale initiatiefnemers voor versnelling. Zoals van lokale ondernemersverenigingen, parkmanagement, duurzaamheidscollectieven, gemeenten. Vanuit de lokale initiatieven besteden zij veel tijd en energie aan het initiëren en verder opschalen van lokale energie projecten.

Duurzaam opwekken daar waar de energie verbruikt wordt is eigenlijk heel logisch.  Met name op bedrijventerreinen die zich bij uitstek goed lenen voor grootschalige duurzame energie opwekking. Er is o.a. veel dakoppervlak voor zon, ruimte in de ondergrond voor WKO en goede infrastructuur voor energieopslag faciliteiten. Ook aan de energie verbruikers kant zijn er goede kansen voor elektrificatie en flexibilisering  van processen o.a. mobiliteit (EV)  elektrische verwarming (power2heat). De integrale businesscase van het lokaal energie opwekken (op bedrijf- en gebiedsniveau) wordt steeds beter zeker als het momentane (directe) verbruik toeneemt.   

 

Frank Geerlings, ontwikkelmanager bedrijventerreinen Oost NV: "Wij merkten dat er weliswaar sprake was van energiebesparing en CO2 vermindering op bedrijventerreinen maar dat dit erg versnipperd gebeurde. Ondernemers gaven aan dat ze het wel belangrijk vonden maar dat ze er 'geen tijd en geen geld' voor hadden. Door deze landelijke aanpak hebben we dit opgelost. We ontzorgen, wij zorgen voor de tijd en het geld. Daarnaast leveren we door deze aanpak ook een aanzienlijke bijdrage aan het Energieakkoord."

 

Het potentieel is groot. In Nederland hebben we 3.600 bedrijventerreinen met een gezamenlijk oppervlak van 80.000 hectare. Van deze terreinen heeft 37% (1.332 terreinen) een oppervlak tussen 10 en 50 ha en een gezamenlijk energieverbruik van 170PJ jaar (8% totaal verbruik in Nederland). Circa  50% van de bedrijventerreinen is voor 1996 is  ontwikkeld (20 jaar of ouder). Op deze terreinen ligt een opgave voor investeringen in o.a. de energie infrastructuur op korte / middellange termijn.

Op bedrijventerreinen is een hoog duurzame energie opwek potentieel dat o.a. dankzij de Stimuleringsregeling SDE+ weliswaar langzaam tot ontwikkeling komt (met name ZonPV). Verder neemt de elektrificatie van bedrijfsprocessen een gestage vlucht.

 

TNO: "  Grote uitdaging is elke keer weer om voldoende bedrijven te interesseren en te activeren. In de praktijk blijkt dat een deelname percentage van 10% van de bedrijven al erg hoog is. Met het programma willen we de lokale initiatieven versnellen. Dit doen we door middel van het beschikbaar stellen van kennis, ontwikkelingen, instrumenten en informatie. Ook ondersteunen we op lokaal vlak bij de uitvoering en exploitatie."

Doe ook mee aan de uitdaging om 250 bedrijventerreinen Energie positief te maken!

Voor meer informatie kijk op: : https://www.tno.nl/nl/over-tno/nieuws/2015/11/persona-s-kansen-voor-verduurzaming-bedrijventerreinen/

Voor verder informatie en deelname neem gerust contact op met:

Frank Geerlings: Frank.geerlings@oostnv.nl en 0681689458 voor aanmeldingen van een bedrijventerrein en nadere informatie over deelname

Lennart van der Burg: lennart.vanderburg@tno.nl en 0643954685 voor inhoudelijke toelichting op het programma

 

 

Initiatief van de maand juni/juli: Elfstedenhal Leeuwarden

Het recreatief schaatsen is in Friesland een belangrijke vrijetijdsbesteding. Veel mensen in alle denkbare leeftijdscategorieën bezoeken de Elfstedenhal voor een middag of avond ijsplezier.

Het Fûns Skjinne Fryske Enerzjy (FSFE) is opgericht met als primaire doelstelling een bijdrage te leveren aan de duurzaamheidsambitie van de provincie Fryslân. Het FSFE doet dit door het ter beschikking stellen van financiële middelen aan projecten op het gebied van duurzame energie en energiebesparing. De Energy Service Company voor de Elfstedenhal Leeuwarden sluit goed aan op de ambities van het uitvoeringsprogramma Duurzame Energie. Met een Friese aanpak werkt de provincie aan een sterk en gezond Fryslân. In 2025 wil de provincie onafhankelijk zijn van fossiele brandstoffen zoals olie en aardgas door samen te werken met dorpsbelangen, inwoners, gemeenten, woningcorporaties, bedrijven, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties.

 De nieuwe Elfstedenhal in Leeuwarden is volledig energiezuinig ontworpen, heeft een hele hoge isolatiewaarde en is voorzien van 500 zonnepanelen voor de productie van elektriciteit. Voor het maken van duurzame warmte en elektriciteit wordt stortgas gebruikt van de voormalige afvalstortplaats “De Schenkenschans”. Samen met warmtetechnieken is het gasverbruik van de hal terug gebracht naar 1% en verbruikt de hal 50% van de elektriciteit ten opzichte van een gelijkwaardige hal.

Met de Energy Service Company besteedt de gemeente Leeuwarden de energievoorziening, het management en de financiering daarvan uit aan Bouwgroep Dijkstra Draisma. De ESCo combineert de vernieuwing van de gebouwinstallaties met meerjarig onderhoud, beheer en de verbetering van de energieprestaties. De ESCo blijft voor 25 jaar betrokken en verdient zijn investeringen terug uit de gerealiseerde energiebesparing. Hiermee worden de gemeente Leeuwarden en de Elfstedenhal ontzorgd zodat zij zich kunnen focussen op hun kerntaken. Bouwgroep Dijkstra Draisma voert onder andere ook een ESCo bij het Centrum Kinderhandel Mensenhandel (CKM) in Leeuwarden.

Isabelle Diks (wethouder Leeuwarden) : “De Elfstedenhal heeft in de winter en nu ook in de zomer buitengewoon duurzaam ijs. Meer ijsmakers zouden die ‘smaak’ in hun assortiment moeten voeren. Een Fries consortium heeft de spraakmakende nieuwbouw ontworpen en gerealiseerd. Via een Esco garanderen zij de komende 25 jaar een energiezuinige en comfortabele ijshal voor de breedtesport. Een uniek combinatie, diep geworteld in de Friese schaatstraditie.”     

Margreet van Gastel (programmamanager ECE): “mooi voorbeeld hoe sport en besparing samen gaan. Van beiden krijg je energie!”

Voor meer informatie kijk op: http://www.bgdd.nl/nieuws/duurzame-warmte-en-stroom-voor-leeuwarder-ijshal/1 en http://www.elfstedenhal.frl/

Initiatief van de maand mei: Pilot LEEK Omgevingsdienst Groningen

Toen ons, de Omgevingsdienst Groningen , gevraagd werd om vorm te geven aan het SER Energieakkoord hebben wij het idee opgevat om eerst een ontzorgingstraject op te gaan zetten bij alle bedrijven alvorens wij overgaan tot het toepassen van Toezicht en Handhaving.

Hierbij hebben wij gekozen om dit per gemeente uit te rollen om daarbij de lokale economie te versterken. Om deze werkwijze uit te proberen hebben we de PILOT LEEK opgezet.

We zijn begin december 2015 gestart met de voorbereiding van de Pilot Leek "€nergiek Toezicht". Op 18 april 2016 hebben we een tweede bijeenkomst voor bedrijven georganiseerd. Hiervoor waren ongeveer 120 bedrijven via een brief uitgenodigd. Ook de 10 bedrijven waar we mee gestart zijn waren uitgenodigd.

Om een zo groot mogelijke respons te krijgen hebben we nog een belronde gehouden waarin de juiste mailadressen zijn opgevraagd voor een extra mailing. Stukjes in de lokale krant "De Krant" hebben de oproep verder ondersteund.

Margreet van Gastel (Programmamanager ECE): “De Omgevingsdienst Groningen verdient de pluim van de maand! Hun werkwijze laat zien dat je door je in de ondernemer te verplaatsen resultaat haalt. Een mooi voorbeeld van samenwerking tussen omgevingsdienst en ondernemers. “

Ambitie project

75% van de bedrijven die middelgrote gebruikers zijn van energie (meer dan 25.000 m3 gas en/of meer dan 50.000 kWh) in de gemeente Leek nemen vrijwillig energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder.

Uitdaging pilot

Hoe kan de gemeente Leek samen met de Omgevingsdienst Groningen ondernemers in Leek met een aansprekend ontzorgingstraject stimuleren c.q. verleiden om op korte termijn te starten met het nemen van energiebesparende maatregelen?

Strategie aanpak

Met deze aanpak biedt het project €nergiek Toezicht Leekster ondernemers de kans te kiezen voor een ontzorgingspakket en daarmee te voorkomen dat de Omgevingsdienst (of de gemeente) moet overgaan tot handhaving. In het ontzorgingspakket, dat in de vorm van 3 keuzemenu's wordt gepresenteerd, zitten aansprekende ingrediënten waarmee ze ‘uit zichzelf’ of met hulp van een lokale marktpartij het nemen van energiebesparende maatregelen kunnen oppakken zoals verplicht gesteld in de Wet Milieubeheer (Artikel 2:15 Activiteitenbesluit).

De ondernemer krijgt de kans zelf, op de voor hem meest geschikte manier, met dit thema aan de slag te gaan in plaats van niets te doen en af te wachten totdat de Omgevingsdienst met de handhavingsstok op de stoep staat.

Algemene indruk gekozen werkwijze

De keuze om dit project per gemeente uit te rollen heeft als voordeel dat de herkenbaarheid voor de bedrijven goed is en dat de kennis over de bedrijven die aanwezig is bij de gemeente goed kan worden gebruikt. Dit wordt door de bedrijven als laagdrempelig ervaren. Ook worden op deze wijze korte lijnen gecreëerd naar het bevoegde gezag.

Eind datum van de Pilot hebben we gesteld op 1 juli 2016. We hopen dat een conclusie te trekken over hoe we in alle Groninger gemeentes verder gaan.

Initiatief van de maand april: Green Deal Zorghuizen

De Green Deal Zorghuizen is gekozen als initiatief van de maand april. Deze Green Deal Zorghuizen bestaat uit een overeenkomst, waarin de Gemeente Breda samen met de zorginstellingen en de Omgevingsdienst Midden en West Brabant afspraken maakt om stappen te nemen naar een structurele, duurzame bedrijfsvoering van een zorginstelling of ziekenhuis.

Margreet van Gastel, Programmamanager ECE: “De kracht om verder te komen in energiebesparing is het leggen van verbindingen. Breda is een mooi voorbeeld hoe overheid en privaat de handen ineen slaan. En dat verdient een pluim!”

De gemeente heeft het initiatief genomen voor deze Green Deal en gaat het samen met de zorginstellingen uitvoeren. Zij realiseren zich dat hun bedrijfsvoering mede van invloed is op de belasting van het milieu en willen die verminderen door duurzamer te gaan werken. Landelijk onderzoek wijst uit dat in verpleeg-en verzorgingshuizen 25% aan energie te besparen is. Met het ondertekenen van deze Green Deal nemen de zorginstellingen hun verantwoordelijkheid om een gerichte besparing te realiseren. Daarnaast gaan zij voldoen aan de wettelijke duurzaamheidseisen. De Gemeente Breda en de omgevingsdienst organiseren bijeenkomsten waar kennis wordt gedeeld met andere zorginstellingen en deskundigen.

Wethouder Paul de Beer van Duurzaamheid: “In Breda willen we samenwerken aan een duurzame stad. Ik ben er trots op dat negen zorginstellingen ook de urgentie zien om duurzaamheid te integreren in de bedrijfsvoering. Hun betrokkenheid en drive vind ik geweldig. Dat levert niet alleen winst op voor het milieu maar draagt ook bij aan een efficiëntere bedrijfsvoering voor de instellingen zelf. Minder kosten  betekent meer geld voor andere zaken. Zorginstellingen zijn belangrijke spelers in onze stad.  En ik hoop dat ze ook een ambassadeursfunctie gaan vervullen om andere bedrijven en organisaties in de stad te inspireren hetzelfde te doen.”

Met de Green Deal en de Milieuthermometer Zorg:

  • heeft u een instrument dat kansen in beeld brengt;
  • kunt u zien op welke terreinen u kunt besparen, onder andere op de energiekosten;
  • is er ruimte voor een eigen planmatige invoering van besparingen;
  • kunt u zien of uw instelling voldoet u aan de wetgeving;
  • kunt u tijdens bijeenkomsten die de gemeente organiseert uw kennis delen met andere zorginstellingen

Harrie Slangen, Directiesecretaris Thebe V&V Breda

“De gemeente Breda heeft met hun green deal aanpak het juiste format gevonden. Door de verschillende zorgorganisaties  bij elkaar te brengen ontstaat een netwerk waar  vragen en oplossingen met elkaar worden gedeeld. Het is opvallend hoe enthousiast medewerkers binnen onze locaties met het onderwerp milieu aan de slag willen. En komen we er niet uit? Dan kunnen we terugvallen op Stimular.”

 Voor meer informatie over dit initiatief:

Neem contact op met Henriette Stoop van de gemeente Breda  hem.stoop@breda.nl

En kijk op http://www.breda.nl/ondernemen/duurzaam-ondernemen

 

Initiatief van de maand maart: Energie(k) De Wetering-Haarrijn

Energie(k) De Wetering-Haarrijn is een initiatief dat ondernemers op Business park De Wetering-Haarrijn met een ontzorgingsaanpak stimuleert tot energiebesparing en gebruik van duurzame energie. Het is een project van Stichting Innovatie&Promotie De Wetering-Haarrijn (STIP), gemeente Utrecht en Grontmij, in samenwerking met Stedin en Energiefonds Utrecht.

Bedrijven worden per brief door STIP en de gemeente Utrecht uitgenodigd. In de brief worden een aantal redenen genoemd waarom ondernemers mee zouden moeten doen. Deelnemers wordt stimulering en ondersteuning beloofd in plaats van handhaving. De bedrijven worden uitgenodigd om samen te werken aan een duurzaam industrieterrein. Daarnaast wordt als redenen de kostenbesparing en positieve uitstraling aangegeven om bedrijven te stimuleren mee te doen aan dit project.

Sprekend voor dit project is dat de wortelbenadering en handhaving beide via gemeente Utrecht vertegenwoordigd zijn. Rommy Bakker (VNG): ”Deze Utrechtse aanpak is een heel mooi voorbeeld van een effectieve en duidelijke bedrijven aanpak met wortel en stok achter de deur.” Dit betreft De Utrechtse Aanpak: voor industrieverenigingen en individuele ondernemers zijn instrumenten beschikbaar voor het inventariseren van haalbaarheid van maatregelen, het selecteren van leveranciers en het opstellen van business cases. Bedrijven zijn bij wet verplicht (Nationale Energieakkoord 2013) om maatregelen te nemen met een terugverdientijd tot 5 jaar. Zo geef je bedrijven eerst de kans zelf actie te ondernemen, alvorens er gehandhaafd wordt.

Wethouder Lot van Hooijdonk over de rol van bedrijven: “In Utrecht zien we steeds meer bedrijven en bewoners die voorop in het duurzaam opwekken en besparen op energie. Het samenspel tussen de ondernemers op Haarrijn-De Wetering is een prachtig voorbeeld van hoe je als groep bedrijven echt het voortouw kan nemen op de weg naar een klimaat neutrale bedrijvenpark”.

De 10 kernpunten van Energie(k) De Wetering-Haarrijn:

-       stimulering in plaats van handhaving

-       inzicht energieverbruik

-       cofinanciering van maatregelen (50% uit het Energiefonds Utrecht)

-       installatie van een energiemonitoringsysteem per bedrijf, waarmee bedrijven zicht krijgen op hun energieprofielen

-       individuele rapportage op maat per bedrijf., waar energiemaatregelen met een terugverdientijd tot 12 jaar inzichtelijk worden gemaakt

-       uitvoering van energiemaatregelen met een rendement >10%

-       collectief energieprogramma, waarbij in wordt gegaan op de collectieve projecten (energie-inkoop, WKO, duurzame energie) 

-       professioneel advies en begeleiding

-       eigen bijdrage per bedrijfsgebouw (€950,- ex BTW)

-       profilering bedrijven terrein en lokaal actief

Deelname aan het initiatief betekent gezamenlijk werken aan efficiënte energiebesparing en duurzame energie opwekking.

Margreet van Gastel, programmamanager ECE geeft aan dat “de kracht van energiebesparing ligt vooral ook in de samenwerking, samenwerking die uiteindelijk de ondernemer geld oplevert.” De initiatiefnemers van Energie(k) De Wetering-Haarrijn denken in kansen. Omdat het initiatief een mooi voorbeeld is van een goede samenwerking tussen ondernemers, de gemeente, Grontmij en STIP verdient dit initiatief de Powerpluim van de maand.

Bent u ook geïnteresseerd in dit project, of weet u een goed initiatief dat in het zonnetje gezet kan worden, laat het ons weten via info@eceonline.nl.