Verslag netwerkbijeenkomst 23 november 2015

  • iedereen (publiek zichtbaar)

VERSLAG 1e NETWERKBIJEENKOMST

23 november 2015, Koninklijke Metaalunie, Nieuwegein


  

Opening 

Na koffie met cake in de lobby van het gebouw van de gastheer van vandaag, Koninklijke Metaalunie, verplaatsen de ongeveer 30 deelnemers zich rond 14.30 uur naar de zaal, waar ze door gespreksleider Roderik van Grieken welkom worden geheten voor deze eerste, interactieve netwerkbijeenkomst van het Expertisecentrum Energiebesparing, kortweg ECE. 

Hij zet het doel (waarom, waarvoor en waarheen?) en de inhoud van het programma uiteen, met daarin een prominente rol voor de 7 ECE pilotprojecten die momenteel in de steigers worden gezet. Samenwerkingspartners van het ECE worden in de gelegenheid gesteld om in een korte pitch hun pilotproject te presenteren en daarover in gesprek te gaan met de aanwezigen. Het programma heeft plek ingeruimd voor ondertekening van de eerste intentieverklaring, waarin Koninklijke Metaalunie, Stichting Adviescentrum Metaal, provincie Gelderland en de programmamanager van het ECE, Margreet van Gastel zich uitspreken voor samenwerking in één van de pilotprojecten.  

De gespreksleider maakt de hashtag bekend (@EceonlineN) waaronder de actieven op sociale media worden uitgenodigd te communiceren over deze bijeenkomst. 

Bij wijze van appetizer worden aanwezigen vervolgens uitgenodigd om met iemand buiten het eigen netwerk kennis te maken. 

image

Gastheer 

Gerard Wyfker, beleidssecretaris Milieu, Energie en Verduurzaming van de Metaalunie, geeft aan dat hij verheugd is om deze middag gastheer voor de 1e netwerkbijeenkomst te mogen zijn. Hij ziet het ECE als belangrijke paragraaf uit het Energieakkoord, waaraan zijn organisatie graag bijdraagt. Dat geldt ook voor de ontwikkeling van erkende maatregelenlijsten en de Energieprestatiekeuring (EPK). Wat hem betreft zijn ‘vrijwilligheid’ en ‘ontzorgen’ centrale begrippen in een succesvolle aanpak om ondernemers in de metaalsector aan te zetten tot maatschappelijk verantwoord en toekomstgericht gedrag. 

  

ECE boegbeeld en programmamanager Margreet van Gastel 

image

Margreet van Gastel geeft aan dat het ECE wil bijdragen aan realisatie van ‘de’ 100 PJ energiebesparing in 2020 die in het Energieakkoord staat genoemd. Ze benadrukt dat het ECE in de eerste fase (2015-2016) als netwerkorganisatie gaat functioneren met drie opdrachten: 

  1. Brancheorganisaties, overheden, decentrale initiatieven en kennisinstellingen enthousiasmeren en aanzetten tot samenwerking in activiteiten 
  2. Bestaande kennis en ervaringen ontsluiten en etaleren 
  3. Netwerk van organisaties bouwen 

Het ECE team heeft vooral een ondersteunende, ontzorgende functie. Activiteiten worden in samenwerking met partners uitgevoerd, met ruim aandacht voor bewustwording, gedragsverandering en communicatie. Ambitie is: massa creëren, in beweging zetten en opschalen. 

Het ECE Team heeft een bescheiden ondersteuningsbudget beschikbaar om projecten te versnellen of te versterken. Het initiatief en de trekkracht daarvoor ligt bij de partners. Voor de bekostiging van ECE activiteiten als geheel geldt als stelregel dat de bijdrage van samenwerkingspartners (menskracht, financiën, faciliteiten) 50% bedraagt. 

Eind 2016 zal Margreet een advies opleveren voor de toekomst van het ECE, op basis van opgedane ervaringen en eventueel gesignaleerde omissies. 

Ze herhaalt tot slot haar slogan:  €1,00 investeren in energiebesparing levert meer op dan €1,00 investeren in een product.  

 

Presentatie van pilotvoorstellen – deel 1 

Na de inleidende opmerkingen over het ECE worden de trekkers van de (voorlopig) 7 pilotprojecten kort aan de tand gevoeld door de gespreksleider. 

Pilot LTO Noord

Menno Douma vertelt dat LTO al vanaf 2008 initiatieven ontplooit voor de land- en tuinbouw. Bestaande kennis wordt zo goed mogelijk benut. Er gebeurt al veel, maar er is meer mogelijk. “Veel boeren hebben zonnepanelen, maar dat is verduurzaming van de verspilling”. LTO wil graag voorbeeldbedrijven belichten, een pool met deskundigen objectieve kennis aanleggen en in samenwerking met Regionale Uitvoeringsdiensten communiceren over de erkende lijsten met maatregelen die zich in 5 jaar terugverdienen. De pilot is bedoeld om te leren over (al dan niet) succesvolle samenwerking en boodschappen. Menno vraagt de aanwezigen om mee te denken over de vraag hoe we verdere stappen kunnen zetten en hoe we het urgentiegevoel en de bewustwording kunnen stimuleren. 

Pilot Kennisnetwerk Efficiënte Elektrische Aandrijving 

Maarten van Werkhoven begint zijn pitch met het gegeven dat elektrische aandrijfsystemen goed zijn voor 70% van het energieverbruik in de industrie. Daar is energiewinst te behalen. De deelnemers aan het Kennisnetwerk Efficiënte Elektrische Aandrijvingen (FEDA, UNETO-VNI) zoeken naar samenwerking om eindgebruikers in de ‘groteindustrie bewust te maken van de besparingsmogelijkheden en ze aan te zetten tot actie. De pilot is erop gericht de opgedane inzichten door te vertalen naar eindgebruikers in het MKB. Energiebesparing bij deze ondernemers staat vaak niet hoog op hun agenda. Ze weten vaak niet wat mogelijk is en vinden het lastig om stappen te zetten. Maarten vraagt aanwezigen in de zaal, met name de vertegenwoordigers van potentiële eindgebruikers, om dit project gezamenlijk in te vullen. Ook deze pilot heeft behoefte aan kennis over het enthousiasmeren en activeren van het MKB. 

Pilot Dutch Green Building Council (DGBC)

Eline Kik vertelt over de Green Business Clubs (GBC), een formule om bedrijven en gemeenten in een gebied te laten samenwerken in concrete projecten aan verduurzamen van de omgeving (van jezelf en van de buren). Daartoe worden bijvoorbeeld bijeenkomsten georganiseerd voor projectmanagers van bedrijven in een gebied en worden bedrijven ondersteund bij het ontwikkelen van business cases. DGBC wil bij wijze van pilotproject een kennisbank ontwikkelen om bestaande kennis, projecten, business cases en best practices te borgen en deze te voorzien van een goede zoekmachine voor zowel bestaande, als nog op te richten GBCs. Eline stelt de zaal de vraag hoe je de bekendheid en het (herhaal)bezoek aan zo’n kennisbank stimuleert. De lancering van de kennisbank staat gepland voor mei 2016

 

Discussieronde 

De presentatie van de eerste drie pilotprojecten roept in de zaal het beeld op dat het uitrollen van bestaande kennis naar nieuwe gebruikers de gedeelde opgave is. Een opgave die feitelijk dezelfde is als die waarvoor het ECE in het leven is geroepen. Het ECE zou als platform (potentiële) samenwerkingspartners moeten ontzorgen en actief aanzetten tot actie. 

Eén van de doelen van de netwerkbijeenkomsten lijkt al concreet vorm te krijgen: Maarten van Werkhoven accepteert een uitnodiging voor een gezamenlijke themabijeenkomst van NL Ingenieurs en FedEC. 

 

Presentatie van pilotvoorstellen – deel 2 

Na dit intermezzo volgt deel 2 van de pitches. 

image

Pilot Vereniging Luchttechnische Apparaten (VLA)

Remi Hompe en André Meesters leggen uit dat de VLA al veel instrumenten heeft ontwikkeld, zoals bijvoorbeeld bestekdocumenten voor het Rijksvastgoedbedrijf, die bij gebruik door eindgebruikers kunnen leiden tot energiebesparing. De instrumenten appelleren aan het nut van een goed binnenklimaat en gezondheid in gebouwen (‘de waarde van lucht’) via luchttechnische apparaten. De pilot die VLA met ECE team wil gaan uitvoeren gaat over het ontsluiten van kennis richting eindgebruikers. Hoe zorg je voor energiebesparing zonder dat het ten koste gaat van het binnenklimaat? Hoe krijg je eindgebruikers naar het kennisloket? 
Remi zoekt bij de aanwezigen naar partners die kunnen helpen om de boodschap bij de eindgebruikers van VLA producten te brengen. 

Pilot Platform Duurzame Huisvesting (PDH)

Claudia Reinier legt doelstelling en werkwijze van het PDH uit: een onafhankelijk platform van partijen in de gehele vastgoedketen, waarbinnen samenwerking gestimuleerd wordt om zodoende de utiliteitsbouw te verduurzamen. Het PDH heeft de beschikking over een breed scala aan instrumenten. Door veranderde wet- en regelgeving (erkende maatregelenlijsten) en ontwikkelingen in de markt is nu een update noodzakelijk. Tegelijk bestaat de wens om de PDH achterban meer te activeren door het gebruik van de tools te stimuleren. De update en de activering zijn onderwerp van de pilot die PDH met ECE wil uitvoeren. Vraag aan de zaal is om zorg te dragen voor bemensing van gebruikerspanels en masterclasses die PDH in dit kader gaat organiseren om goed aan de vraag aan te kunnen sluiten. 

Pilot VNO Midden

René Cornelissen van CCS Energieadvies, één van de partners van VNO Midden in de pilot, legt uit wat de bedoeling van het project is. De eerder door het Energieadviescentrum ontwikkelde MKB energiescan krijgt een doorontwikkeling. Invullen van deze internettool door de MKB ondernemer leidt allereerst tot vergelijking in energieverbruik met soortgelijke bedrijven (benchmarking). Vervolgvragen leiden naar een lijst van mogelijke (erkende) maatregelen en een drietal offertes van installateurs. Om de gehele ‘keten’ compleet te maken wordt nagedacht over financieringsconstructies die MKB'ers ontzorgen (MKB energieabonnement, een soort ESCo). René vraagt aan de aanwezigen om de scan in te vullen en feedback te geven www.energycheckup.eu/nl/home. Hij is om zoek naar kennis om de scan succesvol uit te rollen in praktijk en zou graag in contact komen met branches die nog niet afgedekt zijn in de huidige scan maar wel interesse hebben. 

Pilot Metaalunie

Jeannette Levels-Vermeer van Stichting Adviescentrum Metaal schetst de bedoeling van de pilot die zij samen met Metaalunie, provincie Gelderland en ECE team gaat starten. De pilot bouwt voort op het Energieplatform, dat Gelderse bedrijven wil samenbrengen, enthousiasmeren tot energiebesparende maatregelen, ontzorgen en opschalen. De pilot gaat met name over de vraag welke drijfveren bedrijven hebben om wel of juist niet de keuze te maken om iets aan energiebesparing te doen. Jeannette vraag aan de zaal om mee te denken over de rol die het ECE kan vervullen in deze en andere pilots om de versnelling te maken, om ervoor te zorgen dat 1 + 1 = 3 versnelling maken. Hoe ziet de succesvolle samenwerking met ECE eruit? 

 

Discussieronde en nieuwe ideeën 

Na afloop van alle pitches kreeg de zaal ruimte voor vragen aan de pitchers, opmerkingen of hartenkreten. Met reactie door Margreet van Gastel. 

  • VNO NCW Midden biedt aan om de volgende netwerkbijeenkomst te organiseren in het begin van 2016. Margreet van Gastel omarmd het aanbod met plezier. 
  • Gerard Wyfker hoort dat er wordt gesproken over verplichte maatregelen en verduidelijkt dat het daarbij gaat om de verplichting om maatregelen te nemen die zich binnen 5 jaar terugverdienen. De erkende maatregelenlijsten zijn daarbij hulpmiddel. 
  • Marjan Bosman van VNG oppert een bijeenkomst met facilitair managers als lijn om tot energiebesparing te komen binnen bedrijven en overheden. Margreet reageert dat er een idee op tafel ligt om een activiteit op te zetten met een facilitair manager in Arnhem, tevens VNO Midden bestuurslid. 
  • Provincie Gelderland suggereert om vooral ook de ‘doeners’ in bedrijven te betrekken bij de pilots en andere activiteiten van het ECE. Zij zijn het die daadwerkelijk ontzorgd moeten worden. 
  • Henk Jan Visser van NL Ingenieurs vraagt aandacht voor de rol die adviseurs kunnen spelen in pilots, die integraal advies kunnen geven, breder dan alleen op mogelijkheden tot energiebesparing. 
  • Sigrid Bollwerk van ECN is op zoek naar partners om een demo mee uit te voeren om nieuwe warmte- en scheidingstechnologie praktisch toe te passen. 
  • Liset van Latum vraagt aandacht voor gedragskennis als middel om tot energiebesparing te komen via de lijn van kwaliteit managementsystemen in bedrijven. Margreet van Gastel meldt dat gedrag bij iedere pilot aandacht krijgt. 
  • Karin de Ferrante van FedEC vraagt om de relatie tussen ECE en Expertisecentrum Warmte. Jac van Trijp van RVO.nl meldt dat ECE contacten heeft met het centrum. 
  • Aandacht voor de afstemming tussen de stimulerende rol van het ECE, ook richting handhavers, en de handhaving zelf. 
  • Margreet van Gastel spreekt van ‘verbinden’ als misschien wel de belangrijkste taak van het ECE team, met communicatie als belangrijkste middel. Het ECE als parasol die alle initiatieven kan samenbrengen. Het meetbaar maken van de resultaten van het ECE is een vraagstuk dat haar aandacht heeft. 

 

Intentieverklaring 

Dan volgt de ondertekening van een cheque en (na afloop van de bijeenkomst) een intentieverklaring door de provincie Gelderland, Metaalunie, Stichting Adviescentrum Metaal en ECE die de start van een samenwerking markeren. Alle partijen ontvangen een eigen cheque (‘geen blanco cheque’). 

image

 image

 

Afsluiting 

De zaal wordt uitgenodigd voor de borrel in de lounge, nadat nogmaals de volgende netwerkbijeenkomst in het voorjaar (februari/ maart) van 2016 wordt aangekondigd. Margreet nodigt iedereen alvast van harte uit. Tijdens de borrel gaat een boekje rond waar alle aanwezigen en later ook andere gesprekspartners van het ECE team hun adviezen, opmerkingen en kritische geluiden in kunnen opschrijven. Het resultaat wordt eind volgend jaar samen met het eindadvies aangeboden aan minister Kamp. 

Ondertussen is het ECE te volgen op www.eceonline.nl (officieel vanaf 12 januari 2016) en Twitter (@EceonlineN).